Toelichting Jaarprogramma 2017-2018

■ ALGEMENE LEDENVERGADERING

zaterdag 23 september 2017

14.00 uur in Hotel Restaurant Kloppendiek in Zwillbrock (D)  

Het hotel restaurant waar dit jaar de Algemene Ledenvergadering gehouden zal worden, is genoemd naar een weggetje dat tot aan de Nederlandse grens loopt met aan weerszijden eeuwenoude eiken: De Kloppendiek. Vermoedelijk is het de oude processieweg van de katholieken die, in de tijd dat het katholicisme in Nederland verboden was, vanuit Groenlo en Eibergen naar de kerk in Zwillbrock lie-pen. De parochiekerk St. Franziskus was tot 1811 de kerk voor het aangrenzende klooster van de minderbroeders conventuelen. Met name voor katholieken uit Twente en de graafschap Zutphen, vlak over de grens in de Republiek der Verenigde Nederlanden, was deze kerk van groot belang. De ge-schiedenis van de kerk voert terug tot in de tijd van de Reformatie. Aan het einde van de 16de en 17de eeuw had het calvinisme zich in de Republiek der Verenigde Nederlanden ontwikkeld tot publie-ke godsdienst en werd het de katholieken verboden om hun geloof uit te oefenen. Na de Vrede van Münster werd de grens tussen Gelderland en het katholiek gebleven bisdom Münster derhalve niet alleen een politieke grens, maar ook een grens op godsdienstig gebied. De zorg voor de katholieken in het oostelijke deel van de Achterhoek werd toevertrouwd aan de bisschoppen van Münster en niet aan de apostolisch vicaris die de leiding had van de katholieken in het grootste deel van de Republiek. Om de katholieken net over de grens pastoraal te begeleiden, werd van Bocholt tot Gronau een keten van kapellen en kerken opgericht, zogenaamde missiehuizen. In 1651 kregen de Franciscanen uit Bocholt van de bisschop van Münster de opdracht om voor de in Nederland vervolgde katholieken een kerstnachtmis in de open lucht te houden. In geschriften wordt beschreven, dat deze gedenkwaardige mis een groot aantal gelovigen trok. Vanuit een straal van vijf uur gaans kwamen zeker duizend katho-lieken naar Zwillbrock om de kerstnachtmis bij te wonen. In de daaropvolgende weken groeide de toe-stroom vanuit de Achterhoek en Twente gestaag, waarop werd besloten een reguliere kerkdienst te gaan houden. Kort voor Pasen 1652 kwam een uit turfplaggen gebouwde kapel gereed.  


■ RONDLEIDING EN ORGELSPEL

zaterdag 23 september 2017

BAROCKKIRCHE ZWILLBROCK

Rondleiding en orgelspel door Wim Fransen in de voormalige kloosterkerk 15.00 uur in de Barockkirche Zwillbrock   In 1652 moest een uit turfplaggen gebouwde kapel al worden vergroot. De abdis van Vreden, Maria Sophia von Salm-Reifferscheid, stelde daarop grond beschikbaar en met haar hulp en die van bis-schop Von Galen werd een stenen kapel gebouwd. Ook deze moest reeds in 1656 worden vergroot. Toen werd er ook een verblijfplaats voor de paters uit Bocholt bij de kapel gebouwd. In 1657 werd het zendelingenstation een zelfstandige residentie. Dat jaar werd vanwege de grote toeloop van gelovigen uit het westen ook in Oldenkott een kapel gesticht. Rond 1660 werkten ongeveer twaalf paters in Zwillbrock. Rond Pasen 1665 telde de geloofsgemeenschap bijna 2400 zielen. Omdat de stroom ka-tholieken onverminderd doorging, moest het onderkomen van de Franciscanen nogmaals worden uit-gebreid. En zo werd in1670 de residentie tot een zelfstandig klooster. Vanaf het einde van de 17de eeuw werd het katholicisme langzamerhand weer gedoogd. Ondanks dat er in het grensgebied vele parochies, toen vallend onder het bisdom Münster, werden gesticht, lieten veel katholieken uit het grensgebied hun kinderen toch nog in Zwillbrock dopen of ze legden er hun biecht af. Door giften van de Nederlandse katholieken en de prins-bisschop von Wolff-Metternich zur Gracht konden de Francis-canen in 1713 een nieuw kloostergebouw bouwen. Op 6 oktober 1717 werd de eerste steen gelegd van de huidige St. Franziskus. De kerk kwam in 1719 of 1720 gereed, maar werd pas op 24 april 1748 gewijd. De kerk werd gewijd aan de heilige Franciscus van Assisi, die rond 1225, net als de Bocholtse Franciscanen in 1651, een kerstmis opdroeg in de open lucht. De kerk werd in 1765 en 1782 ver-nieuwd en uitgebreid. Het klooster werd in 1811 op grond van de wetgeving ten tijde van de Franse overheersing gesloten en de omliggende kerkelijke landerijen werden verkocht. In de jaren twintig van de 19de eeuw is het klooster uiteindelijk afgebroken. Op 12 april 1858 werd de St. Franziskus de kerk van de zelfstandige parochie Zwillbrock. In tegenstelling tot vele kerken in de directe omgeving van Zwillbrock, werd de St. Franziskus ten tijde van de Tweede Wereldoorlog gespaard. Als gevolg daar-van is de kerk met gehele barokke inrichting in zijn originele staat enig in zijn soort voor het gehele Münsterland. Altaren en beelden zijn allen vervaardigd uit eikenhout. De namen van de architecten, beeldhouwers en schilders zijn echter veelal onbekend. De kerk werd tussen 1958 en 1961 onder lei-ding van Edgar Jetter grondig gerestaureerd.


■ ZONDAGMIDDAGCONCERT

zondag 8 oktober 2017

ALEXANDRA KAPTEIN, piano 15.30 uur,

Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen

Entree € 12,50 / tot 18 jaar gratis toegang  

Het is inmiddels traditie. De kunstkring opent haar muziek seizoen met de winnaar van de Internatio-nal Piano Competition for Young Musiciens te Enschede. Winnaars komen uit alle hoeken van de wereld. Zo was dat vorig jaar Ivan Krpan uit Zagreb in Kroatië. Dit jaar hoeft de solist geen lange reis te odernemen. Want de winnares van vorig jaar is het 18-jarige aanstormende talent Alexandra Kaptein uit Enschede. Voor ons in Haaksbergen stelt zij een prachtig pianorecital samen met hoogtepunten uit de piano literatuur.  


■ LITERAIRE LEZING

woensdag 11 oktober 2017

MARJAN BERK

lezing door/met Marjan Berk

20.00 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen

(in samenwerking met de bibliotheek en Boek en Buro)  

Marjan Berk (Marie-Janne van Baaren) is geboren in 1932 in Zeist, maar na de scheiding van haar ouders vertrok zij in 1938 met moeder en broer naar Amersfoort. In 1954 haalde zij haar verpleeg-stersdiploma, waarna zij naar de Amsterdamse Toneelschool ging. 27 jaar was ze werkzaam in het cabaret (bij Wim Kan, Lurelei, Jaap van der Merwe), toneel, musical, film en televisie. In 1977 schreef Marjan Berk de muzikale show Moeder en haar jongens, waarna zij voor radio en tv ging schrijven, o.a. de jeugdserie De Pomp (Ikon, 1978), Wordt er in de ruimte ook gelezen? (KRO, 1983). In 1994 ontving zij voor de 66-delige tv serie Vrouwenvleugel de Televizierring. In 1981 had Marjan al haar eerste boek geschreven: Nooit meer slank, waarna meer dan veertig romans, verhalen en kinderboe-ken volgden. Zes van haar boeken werden in het Duits vertaald. Vanaf 1983 schrijft zij columns voor o.a. het Utrechts Nieuwsblad, Algemeen Dagblad, Provinciale Zeeuwse Courant, Gaykrant en Mar-griet. In november 2006 verscheen Zout, een hommage aan de vrouwen van de eerste generatie Turkse gastarbeiders. In 2007 schreef ze Vertigo, een spannend verhaal over ouder worden, maar vooral over de vergezichten die het leven altijd weer voor je in petto blijken te hebben. En dat bleek bij Marjan Berk zeker het geval, want in datzelfde jaar won ze de Lotto. In haar boek Rijk! vertelt ze op hilarische wijze over een leve nlang moeizaam omgaan met geld en over het winnen van de Lotto. Voor haar kleindochter Belle, die haar moeder Roos op tweejarige leeftijd verloor aan een agressieve vorm van kanker, schreef ze Boek voor Belle. Aan de hand van de getuigenissen van haar nog jonge gezin, haar familie en vrienden ontstaat een portret van de originele en vrolijke vrouw die moeder Roos was. Haar laatste boek is “Flip (201”7) een tragikomische roman over twe vriendinnen en wedu-wen op leeftijd . Marjan Berk schrijft iedere week een column in o.a. Tubantia en Algemeen Dagblad S.v.p. vooraf telefonisch of via e-mail aanmelden bij de Kunstkringsecretaris  


■ BEELDENDE KUNSTLEZING

donderdag 26 oktober 2017

DE STIJL

lezing door Sophie Tutelaers

19.30 uur in de Richtershof, Jhr. von Heijdenstraat 6, Haaksbergen  

In 2017 vieren we dat het 100 jaar geleden is dat de kunstbeweging De Stijl werd opgericht. De initiatiefnemer Theo van Doesburg wilde bovenal een podium creëren voor gelijkgestemden en dat werd het tijdschrift De Stijl. Architecten, vormgevers, schilders, dichters en beeldhouwers publiceerden in dit blad en zo verspreidden zij hun ideeën over de Nieuwe Beelding en hun utopisch verlangen met deze kunst de wereld te veranderen. In de lezing zullen veel van toonaangevende kunstenaars aan bod komen. Theo van Doesburg, Piet Mondriaan, Bart van der Leck zijn de bekende namen als het gaat om de beeldende kunst, maar vergeet niet dat Theo van Doesburg meer was dan alleen schilder! Verschillende architecten en vormgevers sloten zich aan zoals J.J.P. Oud en Gerrit Rietveld. Maar de ook wellicht wat minder bekende namen als Vilmos Huszar en Georges van Tongerloo zullen de revue passeren. Natuurlijk zullen we ook kijken wat er nog meer gebeurde in die naoorlogse tijd. De eerste wereldoorlog had in heel Europa heftige reacties opgeroepen en kunstenaars reageerden daar allemaal weer op hun eigen manier op. Hoe past De Stijl daartussen en is er enige overlap? Sophie Tutelaers, docent Kunstgeschiedenis, neemt u graag mee in de denkwereld van deze bijzondere kunstenaars met een utopische verlangen naar een betere wereld. Op woensdag 27 januari 2016 gaf ze in de Protestantse Kerk een lezing over Jheronimus Bosch. Daarmee maakte ze destijds grote indruk op de (ruim 150!) aanwezigen.  Sophie Tutelaers is docent kunstgeschiedenis en woont en werkt in Brabant. Als enthousiast verteller en rondleider laat ze u verder kijken, verbanden leggen en bovenal genieten van onze rijke westerse kunstgeschiedenis.


■ EXCURSIE

zaterdag 11 november 2017 Excursie naar Wuppertal en Essen           

Tijdens de najaarsexcursie bezoeken we dit jaar twee steden in Duitsland. In Wuppertal brengen we een bezoek aan de Manet-tentoonstelling in het Von der Heydt-Museum. En in Essen krijgen we een rondleiding in het Aalto-theater. Zijn leven lang was Edouard Manet (1832-1882) een eenling. Misschien heeft deze onafhankelijkheid er juist voor gezorgd dat zijn visie op kunst en de wereld om hem heen nog steeds nieuw en interes-sant is en dat wij tot op de dag van vandaag gefascineerd worden door zijn soms raadselachtige  wer-ken. Het Von der Heydt-Museum Wuppertal presenteert het werk van deze buitenstaander in een uit-gebreide tentoonstelling aan het publiek. De expositie toont een overzicht uit zijn gehele oeuvre, te beginnen met de eerste voorzichtige pogingen als leerling van Thomas Couture en eindigend met de laatste stralende tuintaferelen van Rueil uit 1882. De focus van de tentoonstelling ligt op Manet’s hou-ding ten aanzien van politiek, wereldbeschouwing en maatschappij in het 19de eeuwse Frankrijk. Het overzicht van zijn werk bestaat uit beelden van zijn Spaanse periode en de beroemde zeegezichten. Zijn late (groeps-)portretten zijn vooral interessant vanwege de psychologische spanning tussen de hoofdrolspelers. Ze lijken een voorbode in beeldvorm van de moderne psychoanalyse. Manet’s opval-lende composities waren richtinggevend en maakten van hem een kunstenaar die baanbrekend werk heeft verricht voor de schilderkunst en ook nu nog inspireert hij hele kunstenaarsgeneraties.

Het door de Finse architect Alvar Aalto ontworpen operatheater in Essen, met zijn 1.125 zitplaatsen is de thuisbasis van niet alleen het Aalto Muziektheater, het Aalto Ballet Essen en de Essener Philharmoniker, het is ook een architectonische bezienswaardigheid. Alvar Aalto is, evenals Gropius, Mies van der Rohe en Le Corbusier, één van de belangrijkste architecten van de 20e eeuw. De beroemde architect heeft hier consequent zijn concept van "humane architectuur" (waarvan het welzijn van de mensen binnen het gebouw het hoofddoel is) toegepast. De Frankfurter Algemeine Zeitung spreekt van "misschien wel het mooiste Duitse theater sinds 1945", Het gebouw verenigt perfecte esthetiek met een grote gebruiksvriendelijkheid. Met zijn organisch vloeiende basisvormen en zijn heldere gra-nieten gevelbekleding roept het Aalto Theater herinneringen op aan Scandinavische landschappen. De gebogen rijen zitplaatsen voor het podium en de asymmetrische vorm van het auditorium ontleen-de de architect aan het oude theater in Delphi. Bijzonder is het ontbreken van een toneeltoren: Het podium is geïntegreerd in de algemene vorm van het gebouw. Al in 1959 won Aalto de architectuur-wedstrijd voor het nieuwe gebouw. Het duurde meer dan dertig jaar voordat het uiteindelijk gereali-seerd kon worden. De opening in 1988 heeft Alvar Aalto niet meer meegemaakt. Hij stierf in 1976. Maar de vertragingen hadden ten minste één voordeel: Het gebouw kon aangepast worden aan de hoogste eisen op gebied van theatertechniek en energieverbruik.Het Aalto Muziektheater wordt gere-kend tot de beste operahuizen in Duitsland.  


■ ZONDAGMIDDAGCONCERT

zondag 19 november 2017

COR BAKKER, piano en FAY CLAASSEN, zang

15.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen

Entree € 12,50 / tot 18 jaar gratis toegang  

Ja wie kent Cor Bakker niet? Bij het grote publiek is hij bekend van het tv-programma van Paul de Leeuw, maar het jazzpubliek kent hem als een pianist die de jazz meer dan voortreffelijk weet te vertolken. De laatste jaren kruisen de wegen van Cor en Fay elkaar regelmatig, soms met band doch vooral als duo. Zij zijn als twee solisten, voor hen is de interactie heel belangrijk, de speelsheid, het improviseren en de verrassing. Samen brengen ze een programma met prachtige Nederlandse lied-jes, bekende jazzy ballads, afgewisseld met komische verhalen uit beider levens en hoe zij elkaar vonden. Cor werd indertijd door Fay Claassen overrompeld. Cor: “Fay heeft het wonderbaarlijke talent te zingen met de sound van een instrument. Van movie classics naar jazzy songs en ballads die je raken. Fay: “Door Cor ben ik pas echt verliefd geraakt op het zingen van Nederlandse liedjes. Bovendien, met Cor speel je als met een heel orkest.”  


■ MUZIEKTHEATERLEZING

donderdag 23 november 2017

GESCHIEDENIS VAN DE MUSICAL

lezing door Sylvia Alting van Geusau, theater- en kunsthistoricus

19.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen  

De musical staat al meer dan zes jaar onafgebroken op de planken in een oude vliegtuig hangar in Katwijk. Deze productie van Nederlandse bodem is verreweg de meest succesvolle musicalvoorstel-ling in de vaderlandse geschiedenis. Via liedjes, gesproken dialogen en een klein beetje dans leeft de toeschouwer in drie uur mee met het levensverhaal van de verzetsheld Erik Hazelhoff Roelfzema. Het gebruik van zowel muziek, dans als gesproken dialogen zijn kenmerkend voor het genre musical. In Nederland is de populariteit van dit genre de laatste decennia enorm gestegen. Niet alleen in het thea-ter, maar ook in films, series en op televisie wordt het genre veelvuldig gebruikt. De oorsprong van de musical ligt in het 19de eeuwse Amerika en Engeland als variatie op de vaudeville en opera. Pas vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw zien we de eerste duidelijke voorbeelden van musicals in Ne-derland zoals My Fair Lady en Anatevka. In deze lezing zal worden ingegaan op het genre van de musical en haar geschiedenis in Nederland. Sylvia Alting van Geusau (1988) is theater- en kunsthistoricus gespecialiseerd in amusementscul-tuur in de negentiende en twintigste eeuw. 


■ BEELDENDE KUNSTLEZING

donderdag 30 november 2017

GERHARD RICHTER

lezing door Frederike Upmeijer

19.30 uur in De Richtershof, Jhr. von Heijdenstraat 6, Haaksbergen  

De op 9 februari 1932 in Dresden geboren Gerhard Richter is een Duitse kunstschilder. In 1951 werd hij aangenomen bij de kunstacademie in zijn geboorteplaats. Van 1957 tot 1961 werkte Richter als Meisterschüler aan de kunstacademie van Dresden en werkte aan opdrachten voor muurschilderin-gen. Ook maakte hij olieverfschilderijen zoals portretten, figuren, stadsgezichten en tekeningen, waar-onder zelfportretten. Eind februari 1961 vluchtte Richter met achterlating van zijn schilderijen vanuit de DDR naar West-Duitsland. Het vroege werk ging grotendeels verloren en is daardoor nauwelijks ge-documenteerd. Richter vervolgde van 1961 tot 1963 zijn kunstopleiding aan de Kunstacademie Düs-seldorf. Zijn tentoonstelling met Sigmar Polke en Konrad Lueg op 11 oktober 1963 in meubelhuis Ber-ges in Düsseldorf was een happening onder de titel Leben mit Pop – Eine Demonstration für den Kapi-talistischen Realismus, waarmee deze groep kunstenaars bekendheid verwierf als schilders van het kapitalistisch realisme. In 1964 had Richter zijn eerste solotentoonstelling en hij geniet sindsdien een groeiende reputatie binnen de hedendaagse kunst. Hij nam in 1972 deel aan de Biënnale van Venetië en was ook verschillende keren met zijn werk aanwezig op de Documenta in Kassel. In 2002 organi-seerde het Museum of Modern Art in New York een groot retrospectief naar aanleiding van zijn 70ste verjaardag. Dit was met 188 stukken de grootste tentoonstelling die daar ooit aan een levende kun-stenaar werd gewijd. De Britse krant The Guardian noemde Richter op 6 juli 2004 als de meest suc-cesvolle kunstenaar van het moment en als de Picasso van de 21e eeuw. Als onderwerpen kiest Rich-ter veelal portretten, groepsportretten, stillevens, landschappen en zeestukken. Richters werk is soms koel en analytisch en soms lyrisch en experimenteel. Het verbindende element tussen het figuratieve en het abstracte werk is de nadruk op de waarneming van de kunstenaar die op verschillende manie-ren de realiteit onderzoekt. Juist de veelzijdigheid in aanpak typeert zijn werk. Frederike Upmeijer is kunsthistorica. Zij houdt lezingen en cursussen en begeleidt kunstreizen van o.a. NRC en de Vrije Academie.


■ MUZIEKLEZING

woensdag 13 december 2017

DAS WEIHNACHTSORATORIUM

muzieklezing door Govert Jan Bach

19.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen  

De adventstijd is een mooie gelegenheid om aandacht te besteden aan één van de bekende grote werken van Johann Sebastian Bach: het Weihnachtsoratorium (BWV 248; Oratorium Tempore Nativi-tatis Christi). Dit is een oratorium, bestaande uit zes afzonderlijke, maar inhoudelijk verbonden wer-ken, soms aangeduid als cantates, geschreven voor de periode van kerst 1734 tot en met driekonin-gen 1735. De teksten zijn ontleend aan het Evangelie volgens Lucas en het Evangelie volgens Mat-theüs en waarschijnlijk geschreven door librettist Picander (pseudoniem van Christian Friedrich Henri-ci). Het kerstoratorium ontstond in dezelfde periode als de twee andere werken die Bach als oratorium aanduidde: het hemelvaartoratorium en het paasoratorium. De drie oratoria hebben een doorlopende actie gemeen. In het paasoratorium wordt dit bereikt door de introductie van een quasi-dramatisch spel van mensen die 'live' verslag doen van de Opstanding en de emoties die dat bij hen veroorzaakt. In het kerst- en hemelvaartoratorium is er een verteller, de evangelist. In alle drie werken maakt Bach gebruik van composities uit voorgaande jaren: het paasoratorium kwam voort uit één enkele verjaar-dagscantate (Entfliehet, verschwindet, entweichet, ihr Sorgen, BWV 249a), waarvoor, naast het ge-bruik van een andere tekst, de aria's en het koor werden bewerkt en nieuwe recitatieven werden ge-componeerd; het Kerst- en Hemelvaartoratorium werden samengesteld uit verschillende werken van verschillende soort. Toen Bach het oratorium componeerde had hij waarschijnlijk de populaire voor-beelden van de Weihnachtshistorien van Sebastian Knüpfer en Johann Schelle voor ogen. Een be-langrijke voorloper van de Weihnachtshistorien van Knüpfer en Schelle was de Historie der Geburt Christi (SWV 435) die Heinrich Schütz in 1664 schreef. Ook tijdgenoten van Bach zoals Johann Hein-rich Rolle en Carl Heinrich Graun schreven Kerstoratoria. Govert Jan Bach is programmamaker en schrijft over klassieke muziek. Hij is gespecialiseerd in het leven en de werken van de componist Johann Sebastian Bach en auteur van luisterboeken over diens Matthäus-Passion, Johannes-Passion, het Weihnachtsoratorium en een over de grote invloed van Maarten Luther op Johann Sebastian Bach Hij is opgeleid als psycholoog en werkzaam geweest als psychotherapeut.


■ ZATERDAGAVONDCONCERT

zaterdag 16 december 2017

JAZZ AT THE KAPPEN met RUUD OUWEHAND  AND FRIENDS

20.00 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen

Entree € 12,50 / tot 18 jaar gratis toegang  

Jazz is, met jazzgrootheid Ruud terug in theater De Kappen! Ruud is een gedreven bassist, leraar en componist. Hij is de spil en vast anker in vele grote jazzproducties. Zo was hij te horen bij grote festi-vals, waaronder North Sea Jazz en vele andere. Hij treedt op over de hele wereld en speelde met Piet Noordijk, Bart van Lier, Peter Nieuwerf en vele vele anderen. Ruud Ouwehand staat samen met (de voor de Haaksbergse jazzfans oude bekenden) zanger Humpfrey Campbell, trompettist Jan Wessels en pianist Karel Boehlee Garant voor een spetterende, af en toe ingetogen, maar altijd intense jazz-avond  


■ BEELDENDE KUNSTLEZING

donderdag 4 januari 2018

KUNSTREPRODUCTIE

lezing door Robert Verhoogt

19.30 uur in de Richtershof, Jhr. von Heijdenstraat 6, Haaksbergen

  Kunstenaars zijn vaak vooral beroemd geworden dankzij de vele prenten en foto's van hun werk. Toch is van deze reproducties zelf nog maar weinig bekend. Hoe werden de reproducties gemaakt, ver-spreid en beoordeeld door het publiek? Verhoogt gaat in deze lezing dieper in op de cultuurhistorische betekenis van kunstreproductie in de negentiende-eeuwse kunstwereld. Aan de hand van enkele voorbeelden zoals Ary Scheffer, Jozef Israels en Lourens Alma-Tadema gaat hij nader in op hoe deze drie kunstenaars in respectievelijk Frankrijk, Nederland en Engeland omgingen met de reproductie van hun werk. Verhoogt vertelt over een belangrijk - maar nog grotendeels onbekend - aspect van de kunstwereld. Robert Verhoogt werkt als beleidsadviseur bij de directie Erfgoed & Kunsten op het terrein van cul-tuurbeleid, musea en collecties van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Daarnaast is hij gepromoveerd in de kunstgeschiedenis en publiceert hij over negentiende-eeuwse kunst en cul-tuur.  


■ LITERAIRE LEZING

woensdag 17 januari 2018

ALEXANDER MüNNINGHOFF

lezing door/met Alexander Münninghoff

20.00 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen

(in samenwerking met de bibliotheek en Boek en Buro) 

Münninghoff is geboren op 13 april 1944 in Poznan, een oude Poolse stad die eeuwenlang Pozna werd genoemd. Maar toen hij er geboren werd, te midden van bombardementen die het einde der tij-den leken aan te kondigen, was dit Posen een Duitse stad van waaruit Hitler-Duitsland zijn Heere-struppen naar de Sovjet-Unie had gestuurd en die nu de verminkten, de gewonden, de doden en een onafzienbare stoet vluchtelingen terugkreeg. Zijn familie had deel aan dat drama. Over hen gaat het boek De stamhouder. En over de gevolgen van de oorlog. Over een sluwe grootvader, die op spectaculaire wijze een van de rijkste mensen van Let-land was geworden, maar twee dagen voordat de oorlog uitbrak met zijn Russische vrouw en vier kin-deren, met achterlating van al zijn bezittingen, moest vluchten naar Nederland. Over een naïeve va-der, die aan het Oostfront, in het uniform van de Waffen SS, uit idealisme tegen de Sovjets vocht en vervolgens in Nederland ten onder ging. Over een moeder, die na de scheiding naar Duitsland vlucht-te en zijn moeder niet mocht zijn. En over hemzelf; de kleinzoon, de zoon, de stamhouder. Anna En-quist schreef over De Stamhouder: 'Een overweldigend boek, geschreven met beheerste passie en subtiele humor. Ik heb het ademloos uitgelezen.' Alexander Münninghoff is journalist en Ruslandkenner. Van 1974 tot 2007 werkte hij voor de Haag-sche Courant Münninghoff heeft veel artikelen en boeken over de schaaksport geschreven. Hij schreef ook Tropenjaren in Moskou (1991), over zijn tijd als correspondent in de Sovjet-Unie. In 1983 won hij de Prijs voor de Dagbladjournalistiek en in 2015 de Libris Geschiedenis Prijs voor zijn boek De stam-houder. De stamhouder is autobiografisch en berust op feiten en familieverhalen. S.v.p. vooraf telefonisch of via e-mail aanmelden bij de Kunstkringsecretaris


■ ZONDAGMIDDAGCONCERT

zondag 21 januari 2018

RUYSDAEL STRIJKKWARTET

15.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen

Entree € 12,50 / tot 18 jaar gratis toegang  

Dit kwartet is een befaamd en gelauwerd vertolker van klassieke en hedendaagse muziek. Het is in 1996 door leden, die elkaar kennen van het Koninklijk Conservatorium Den Haag, opgericht. Het Ruysdael kwartet speelt op nationale en internationale podia en geeft regelmatig masterclasses. Het kwartet verwierf internationale faam met haar serie “Russian Generations”. De kunstkring is trots hen te mogen presenteren aan het Haaksbergse publiek. Het Ruysdael kwartet zal optreden met een ge-heel eigen programma, een mix van klassieke en hedendaagse muziek.  


■ MUZIEKLEZING

dinsdag 6 februari 2018

CHACONNE

muzieklezing door Ben Coelman

19.30 uur in de Richtershof, Jhr. von Heijdenstraat 6, Haaksbergen  

De chaconne is een 17e eeuwse dans in driedelige maatsoort en van een gematigd tempo, die zich in de barokmuziek ontwikkelde tot een variatie op een steeds herhaalde basmelodie van vier of acht ma-ten (zie ook passacaglia en ground). Aanvankelijk werd de chaconne begeleid door gitaar, percussie-instrumenten en zang stem. In het refrein kwamen de woorden 'chacona' (betekenis onbekend) en 'vida bona' (het goede leven) veelvuldig voor. In de instrumentale muziek is de chaconne vaak toege-past, onder andere in de suite. De bekendste is de chaconne uit de tweede partita, BWV 1004, voor vioolsolo van de grote Thomaskantor Johann Sebastian Bach. Het is zonder enige twijfel de Olympus van de vioolliteratuur. Als een ufo zeilt hij door het 18de-eeuwse luchtruim. Een kwartier machtige mu-ziek is het, geschreven voor de vier snaren van één instrument, de viool. De herkomst van de Cha-conne is raadselachtig. Het waarom is onbekend. Maar wie het stuk hoort, is verkocht. Neem de 19de-eeuwse Bachliefhebber Johannes Brahms. Die hoorde in de Chaconne ‘een complete wereld, met de diepste gedachten en geweldigste ervaringen’. Het is lastig te bedenken dat Bach dit geniale werk vol-tooide in Köthen. Vanwege de landelijke ligging stond dit stadje ten noordwesten van Leipzig destijds bekend als ‘koeien-Köthen’. Hier zette hofkapelmeester Bach in 1720 zes sublieme solo’s voor viool op papier. De Chaconne is het vijfde en laatste deel van BWV 1004. Maar niet alleen Bach schreef een chaconne. De immer bevlogen Ben Coelman zal daarover ongetwijfeld meer vertellen in deze le-zing die u niet mag missen. Ben Coelman (1963) studeerde geschiedenis en werkte vervolgens een aantal jaren bij diverse com-municatiebureaus. Al op jeugdige leeftijd was hij actief in het amateurmuziekcircuit. Tijdens zijn studie-tijd en nog vele jaren daarna maakte hij deel uit van diverse (semi-) professionele koren en vocale en-sembles. Sinds 1997 is Ben Coelman verbonden aan de Nationale Reisopera in Enschede als mana-ger bureau dramaturgie en educatie. Hij verzorgt daarnaast jaarlijks vele inleidingen en cursussen op het gebied van opera en muziektheater voor diverse theaters en vele gezelschappen in heel Neder-land.  


■ ZONDAGMIDDAGCONCERT

zondag 18 februari 2018

LIDEWIJ VAN DER VOORT, viool en FRED JACOBS, theorbe

15.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen

Entree € 12,50 / tot 18 jaar gratis toegang  

Lidewij van der Voort en Fred Jacobszijn meesters in de barokmuziek. Zij op de barokviool, hij op de Theorbe (grote neef van de luit). Zij werken samen met alle grote barokorkesten en -ensembles in heel Europa. Zij waren medeoprichters van de Holland Baroque Society.  Op het prachtige en luchtige programma staan werken uit het einde van de 16e en vooral de 17e eeuw; de gouden eeuw van de viool. Dit wordt een concert voor kenners en liefhebbers en vooral voor iedereen die dat nog niet is.  


■ BEELDENDE KUNSTLEZING

woensdag 21 februari 2018

SYMBOLISME

lezing door Benno Hillebrand

19.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen  

Het symbolisme was een stroming in de beeldende kunst, muziek en literatuur die aan het einde van de 19de eeuw opgang maakte. In eerste instantie in Frankrijk, maar spoedig daarna ook elders in Eu-ropa. Het ontstaan van het symbolisme is te zien als een reactie op het rond 1850 dominante realisme en naturalisme in de kunst. Verbeeldingskracht, fantasie en intuïtie werden centraal gesteld. Het sym-bolisme kenmerkt zich door een sterke hang naar het verleden en een gerichtheid op het onderbewus-te, het ongewone en het onverklaarbare. Het symbool stond daarbij centraal, en wordt een zintuiglijk waarneembaar teken dat verwijst naar de niet-zintuiglijke wereld. De innerlijke, irrationele ervaringen worden belangrijk, met de nadruk op droombeelden en de dood. Vormen van machteloosheid, loom-heid en decadentie roepen een sfeer op van onheilsverwachting en dreiging. De term symbolisme verwijst niet zozeer naar een bepaalde stijl als wel naar een wijze van benadering. In de schilderkunst werd de ze toegepast op zeer verschillende stijlen, die echter alle gemeen hadden dat ze het realisme en het naturalisme afwezen. Het symbool is een beeld, een term of een klank die iets anders ver-beeldt, het verwijst naar een afwezige realiteit die het alledaagse overstijgt. In de kern gaat het om een conflict tussen twee wereldbeelden: aan de ene kant is er de onveranderlijke wereld van handel en industrie, onverschillig tegenover diepere waarden. Aan de andere kant is er het geloof in een transcendente wereld die een totale verandering belooft van wat gegeven is. Primair ging het de sym-bolisten om het scheppen van betekenis in een wereld waarin de vervulling van de eerste levensbe-hoeften de plaats had ingenomen van een vroegere gemeenschappelijke visie op de wereld. Kunst die van enig belang is, zo vonden de symbolisten, verwijst naar een niveau dat uitstijgt boven zichzelf en de wereld. Benno Hillebrand is kunsthistoricus en beeldend kunstenaar. Hij verzorgt lezingen, rondleidingen, cursussen en audiovisuele presentaties in opdracht van culturele organisatiebureaus, veilinghuizen, musea en particulieren.  


■ LITERAIRE LEZING

woensdag 14 maart 2018

FRANK WESTERMAN

lezing door/met Frank Westerman

20.00 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen

(in samenwerking met de bibliotheek en Boek en Buro)

Frank Martin Westerman (Emmen, 13 november 1964) is een Nederlands journalist en schrijver. Hij groeide op in een Nederlands-hervormd gezin in Assen, als zoon van een NAM-ingenieur. Westerman studeerde Tropische Cultuurtechniek aan de Landbouwuniversiteit Wageningen. Voor zijn afstudeer-onderzoek verbleef hij in 1987 in Puno in het zuiden van Peru, waar hij de precolumbiaanse irrigatie-methoden van de Aymara in de Andes bestudeerde. In die tijd schreef hij zijn eerste journalistieke re-portages. In 1992 werd Westerman correspondent voor de Volkskrant in Belgrado. Als verslaggever van NRC Handelsblad bezocht hij diverse internationale brandhaarden. Samen met collega-journalist Bart Rijs wist hij als enige journalist door te dringen tot Srebrenica ten tijde van de val in 1995. Zij schreven daarover het boek Het Zwartste Scenario waarbij ze geheime VN-documenten en interviews met ooggetuigen gebruikten om de oorlogsjaren van Srebrenica te reconstrueren. Tussen 1997 en 2002 was Westerman correspondent voor het NRC Handelsblad in Moskou. Sinds 2002 woont en werkt Frank Westerman als fulltime schrijver in Amsterdam. In september 2010 verscheen Dier, bo-vendier waarin een hoofdrol is weggelegd voor een lipizzanerhengst die ooit optrad in een film met Monique van de Ven. Producent Pieter van Huystee maakte in samenwerking met een aantal binnen- en buitenlandse televisiestations de documentaire Perfect Horse. Deze documentaire is geïnspi-reerd op Dier, bovendier.. S.v.p. vooraf telefonisch of via e-mail aanmelden bij de Kunstkringsecretaris  


■ ZONDAGMIDDAGCONCERT

zondag 18 maart 2018

FRANS VAN SCHOONHOVEN, viool en CHIAHU LEE, piano

15.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen

Entree € 12,50 / tot 18 jaar gratis toegang  

De kunstkring wil graag een podium bieden aan talent uit Twente, zoals de Enschedese violist Frans van Schoonhoven. Hij treedt op samen met de pianiste Chiahu Lee, multitalent uit Luxemburg. Chiahu is behalve pianiste ook ontwerpster en fotografe. De violist Frans van Schoonhoven is internationaal breed opgeleid en gaf al op zeer jonge leeftijd concerten, evenals pianiste Chiahu Lee. Samen bren-gen zij een programma met composities uit de late 19e en begin 20e eeuw.  


■ BEELDENDE KUNSTLEZING

woensdag 28 maart 2018

RIK WOUTERS

lezing door Lydia Edelkoort-van der Vlerk,

19.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen  

Bijna twee jaar na de 100ste sterfdag van Rik Wouters (Mechelen, 21 augustus 1882 – Amsterdam, 11 juli 1916) komt Lydia Edelkoort naar Haaksbergen om te vertellen over de Belgische beeldhouwer en fauvistisch kunstschilder. Wouters, de lieveling van het Belgische publiek, is méér dan een goede be-kende in ons land. In nauwelijks 10 jaar creëerde hij een omvangrijk oeuvre van 170 schilderijen, 35 sculpturen, 50 etsen, 40 pastels en 1500 tekeningen. Wouters zou een romanpersonage kunnen zijn: straatarm kunstenaar, tragische liefde, jong gestorven genie. In zijn zolderateliers verzon hij met klei, strijklicht en tekenpapier een ongeduldig oeuvre, met het gulle lijf van zijn model Nel in een glansrol. De vrouw van zijn leven was meteen Wouters’ eerste biografe en de beschermengel die zijn nalaten-schap met strenge hand zou beheren. Zijn leven speelde zich af op drie plaatsen: de kunstmetropool Brussel, het dorpse Bosvoorde, waar Wouters de aardse, gouden gloed van de dingen in verf en brons wist te vatten, en Amsterdam. In de rafelrand van de Groote Oorlog zou hij in Nederland — tus-sen huurflat en ziekenboeg — zijn laatste werken maken: troost en trots voor wie alles te verliezen heeft. Rik Wouters wordt gerekend tot de belangrijkste Belgische kunstenaars en zijn werk wordt nog regelmatig geëxposeerd. Toen hij op 33-jarige leeftijd aan een agressieve tumor overleed, begon hij net internationale erkenning te krijgen. Zijn weduwe Nel overleefde hem tot 1971. Zij koesterde een archief vol brieven, foto's en schetsen en probeerde de gedachte aan hem levend te houden. Lydia Edelkoort-van der Vlerk is historicus, hoofd educatie, publiek & presentatie Museum Flehite in Amersfoort  


■ EXCURSIE

zaterdag 14 april 2018

HAARLEM excursie naar Teylers Museum en Frans Hals Museum

Nadere informatie over deze excursie volgt in de loop van het seizoen.      


■ ZONDAGMIDDAGCONCERT

zondag 22 april 2018

CARTE BLANCHE VOOR EKATERINA LEVENTAL

15.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen

Entree € 12,50 / tot 18 jaar gratis toegang  

Ekaterina hoeft nauwelijks introductie in Haaksbergen. Na met haar familie gevlucht te zijn uit Oezbe-kistan, vond zij hier rust. Nu is zij een internationaal gewaardeerd muzikaal multitalent. Vorig jaar trad zij op in een door de kunstkring georganiseerde muziekoptreden met de aangrijpende voorstelling ‘De Weg’. Daarin vertelt zij het verhaal van haar vlucht als kind uit Oezbekistan. De uiterst succesvolle voorstelling werd uitstekend bezocht. Reden voor De Kunstkring om haar carte blanche te geven voor het samenstellen van een eigen concert, samen met door haar te kiezen gasten, ter afsluiting van het muziek seizoen 2017-2018  


■ BEELDENDE KUNSTLEZING

woensdag 25 april 2018

M.C. ESCHER

lezing door Carla van Bree

19.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen  

Maurits Cornelis Escher (1898-1972) kreeg pas in de jaren vijftig van de vorige eeuw in bredere kring erkenning als kunstenaar, vooral in de VS. Kristallografen en wiskundigen ontdekten in zijn werk symmetrieën en thema's uit hun vakgebieden. Vanaf 1960 werd zijn grafische werk regelmatig ge-bruikt in wetenschappelijke (leer)boeken. In de loop van de jaren zestig werd zijn werk – tot Eschers verbazing – vanwege de fantastische parallelle werelden ook enthousiast omarmd door hippies en popsterren. Escher werd in Leeuwarden geboren in een deel van het pand in de Grote Kerkstraat, waarin nu het museum Princessehof gevestigd is. Een van zijn kunstwerken is op de buitenzijde van dit pand aangebracht. De uit Duitsland stammende familie telde intellectuelen en andere kunstenaars zoals  zijn jongere neef de componist Rudolf Escher. In 1919 ging Escher naar de School voor Bouw-kunde en Sierende Kunsten in Haarlem. Daar schakelde hij al gauw over naar de richting van de sie-rende kunsten, waar hij les kreeg van Samuel Jessurun de Mesquita, In 1922 verliet Escher de school. Van dan af reisde Escher regelmatig en graag naar Spanje en vooral Italië. In deze zuidelijke landen tekende Escher landschappen (die hij zou gebruiken in latere werken) en planten, en in Spanje bestu-deerde hij de Moorse decoraties. Zijn gravures verbeelden vaak onmogelijke constructies, studies van oneindigheid en in elkaar passende geometrische patronen die geleidelijk in volstrekt verschillende vormen veranderen. Vele van de werelden die hij tekende zijn ontworpen rond onmogelijke objecten zoals de Necker-kubus en de Penrose-driehoek. Escher ging vaak uit van regelmatige betegelingen van veelhoeken die door uit- en instulpingen mensen, dieren en andere figuren voorstelden. De kristal-lografe Caroline MacGillavry bracht Escher in contact met de wetenschappelijke wereld en organi-seerde tentoonstellingen van zijn werk op wetenschappelijke congressen. Haar publicaties over Es-cher maakten hem bekend in de VS. Carla van Bree is sinds 1996 actief als freelance docent. Vanaf 2010 werkt zij vanuit haar onderne-ming ‘Kunstoog’ als all round docent en kunstgids voor organisaties, musea en bijzondere gezel-schappen. 

Stuur e-mail



* Invoer verplicht
Website by Tomston