Terugblikken (tekst) - KUNSTKRING HAAKSBERGEN

 

■ BEELDENDE KUNSTLEZING

woensdag 25 april 2018

M.C. ESCHER

lezing door Carla van Bree

19.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen

Leeuwarden-Friesland is in 2018 Culturele Hoofdstad van Europa. Het Fries Museum te Leeuwarden heeft in dat kader tentoonstellingen gemaakt over vier culturele iconen, die de stad heeft voortge-bracht: de schilder Lourens Alma Tadema alias sir Lawrence Alma-Tadema, Margaretha Zelle alias Mata Hari, de graficus Maurits Cornelis Escher, en Saskia van Uylenburgh (de vrouw van Rembrandt van Rijn en dochter van de burgemeester van Leeuwarden). Reden voor de Kunstkring Haaksbergen om aandacht te vragen voor Maurits Cornelis Escher en ten deze de kunsthistorica Carla van Bree uit te nodigen voor een lezing, die zij op 25 april 2018 voor een groot aantal leden van de Kunstkring Haaksbergen in een overvolle foyer van Kulturhus De Kappen in Haaksbergen heeft gehouden. De tentoonstelling "Escher op reis"  is te zien in Het Fries Museum te Leeuwarden van 28 april tot 28 oktober 2018.  Maurits Cornelis Escher werd geboren in Leeuwarden op 17 juni 1898 als jongste zoon van een waterbouwkundig ingenieur en diens tweede echtgenote. Het gezin bewoonde destijds een gedeelte van wat thans keramiekmuseum Het Princessehof is (het voormalige stadhouderlijk paleis te Leeuwarden). Na de HBS in Arnhem en enkele maanden de studie bouwkunde aan de TH Delft kwam Escher terecht op de School voor Bouwkunde en Sierende Kunsten in Haarlem, waar hij op de afdeling Sieren-de Kunsten les kreeg van de bekende schilder en graficus Samuel Jessurun de Mesquita. Na het afronden van zijn studie reisde Escher met regelmaat naar Spanje en Italië. In deze zuidelijke landen tekende Escher landschappen (die hij zou gebruiken in zijn latere werken) en planten. In het Alhambra (Spanje) bestudeerde hij de Moorse decoraties. Hij vestigde zich met zijn gezin achtereenvolgens in Rome, Châteu-d'CEx (Zwitserland), Ukkel (bij Brussel) en woonde vanaf 1941 in Baarn. In 1970 ver-huisde Escher tenslotte naar het Rosa Spier Huis in Laren (NH). Escher overleed te Hilversum op 27 maart 1972.  Escher is bekend geworden om zijn houtsneden, hotgravures en lithografieën, waarin hij vaak speelde met wiskundige principes. Escher had een sterke voorkeur voor technieken waarmee men met een zwart vlak begint en het zwart later weghaalt. Enkele zeer bekende voorstellingen die hij tekende zijn ontworpen rond onmogelijke objecten zoals de Penrosetrap. Aan de hand van een groot aantal van zijn gravures besprak  mevrouw Van Bree de onmogelijke constructies, studies van oneindigheid en in elkaar passende meetkundige patronen (vlakverdelingen), die geleidelijk in volstrekt verschillende vormen veranderen.  Mevrouw Van Bree gaf een uitermate boeiende lezing en werd terecht beloond met daverend applaus van de vele aanwezige Kunstkringleden.

WvH  


■ ZONDAGMIDDAGCONCERT  

zondag 22 april 2018  

CARTE BLANCHE VOOR EKATERINA LEVENTAL  

14.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen  

Entree € 12,50 / tot 18 jaar gratis toegang   

Het optreden van Ekaterina Levental vormde een mooi en bijzonder sluitstuk van het seizoen 2017-2018. Het weer was prachtig en de ongeveer honderd meelevende en aandachtig toehorende bezoekers kregen een prachtige middag voorgeschoteld. Ekaterina kreeg in het verlengde van haar eerdere voorstelling ‘De Weg” en door haar speciale band met Haaksbergen ‘Carte Blanche’ van de muziekcommissie om een geheel eigen voorstelling samen te stellen. Haaksbergen ‘Carte Blanche’ van de muziekcommissie voor het samenstellen van een geheel eigen voorstelling. Haar keuze, drie miniconcerten die de verschillende facetten van haar grote talent (harpiste, zangeres, theaterpersoonlijkheid) laten zien – viel bijzonder goed uit. Zij liet zich daarbij vergezellen door Eva Tebbe, haar vaste muziekpartner met wie zij het bekende harp duo Bilitis vormt, Maurice Lammerts van Bueren, die haar aan de vleugel begeleidde in een kort recital met Russische liederen en tot slot door haar moeder Faïna Ivanov (piano) en broer Dimitri Ivanov (viool) in een mooi en ontroerend familieconcert. Centraal stond Ekaterina’s jeugd in Haaksbergen, na als Joodse met haar familie gevlucht te zijn uit Oezbekistan. In Haaksbergen was zij als zestienjarige voor het eerst weer gelukkig en in Haaksbergen startte zij haar muzikale ontwikkeling die haar bracht waar zij nu is; een uitzonderlijk en veelzijdige zangers, harpiste en theaterpersoonlijkheid met een heel breed repertoire; liederen, opera, harp en eigen theatervoorstellingen zoals ‘De Weg’ en zeer recent ‘De Grens; onder regie van haar partner Chris Koolmees. Voorafgaand aan het eerste concert in de foyer, moesten eerst nog stoelen worden bijgeplaatst voor de vele bezoekers. Hierna speelde het harp duo Bilitis van Ekaterina Levental en Eva Trebbe een ode aan Debussy, met verfijnd samenspel – resultaat van al lang samen musiceren – en prachtige zangpartijen door Ekaterina. Trois Chansons de Bilitis en vooral ook Le tombeau des Naïades kwamen – in prachtig Frans – uitstekend over het voetlicht. Kleur en timbre van Ekaterina’s stem wisten deze juweeltjes van Franse liedkunst op prachtige wijze tot leven te brengen. Het 2de concert vond plaats in de grote zaal. Na de Franse in zachte kleuren getoonzette liederen was het de beurt aan een uitsnede uit haar programma De Zilveren Tijd – refererend aan de laatste bloeitijd van het tsaristisch Rusland en het herfsttij van de Russische romantiek en melancholiek. Krachtige, heftige en ook heel poëtische liederen van Tsjaikovski, Rachmaninov en Moussorgsky, prachtig begeleid door Maurice Lammerts van Bueren aan de vleugel. In deze liederen kwam de volle omvang van haar stem in bereik en dramatiek volledig tot zijn recht. Tot slot een ode aan Haaksbergen, middels een familieconcert van Ekaterina samen met moeder Faïna Ivanov, bij vele Haaksbergenaren nog bekend als pianiste en koor begeleidster en haar jongere broer Dimitri Ivanov, inmiddels uitgegroeid tot violist bij het Aristos Quartet. Zij brachten een mooie uitsnede van (laat) romantische werken, met wisselende solo’s voor Faïna en Dimitri en een prachtige scene uit een voorstelling van ‘De Grens’, zoals die dit najaar ook bij ons in de regio is te zien. Tot groot genoegen van het meelevende publiek haalde Ekaterina tussen de nummers door herinneringen op aan het haar zeer dierbare Haaksbergen, waarbij ook moeder en broer zich niet onbetuigd lieten. Het was een lange en prachtige voorstelling en waardige afsluiting van een mooi muziekseizoen in Haaksbergen. Op naar ‘De Kappen 2.0’ komend najaar.  


■ EXCURSIE

zaterdag 14 april 2018

HAARLEM Frans Hals Museum en stadswandeling

Omdat het museum pas om 11 uur zijn deuren opende vertrokken we om kwart voor negen, later dan gebruikelijk, uit Haaksbergen. Met 58 personen aan boord ging de reis deze dag naar Haarlem, mooie stad aan het Spaarne. In de bus gaf Azarja Fransen een korte maar zeer informatieve lezing over de betekenis van Haarlem en zijn kunstenaars in de 17-de eeuw. Ondertussen genoten de reizigers van een lekker bekertje koffie met Bussinkkoek. Om even na elven arriveerden we bij het Frans Halsmu-seum waar we in vier groepen werden rondgeleid. Frans Hals (1582/1583 - 1666) geldt als een van de belangrijkste oude hollandse meesters. Hij werd in Antwerpen geboren maar werkte zover bekend zijn hele leven in Haarlem. Bekend werd hij vooral door zijn levendige en kleurrijke schuttersstukken en portretten van tijdgenoten. Zijn schilderwijze week door de vrije toets sterk af van die van zijn tijdgeno-ten. Hij schilderde op een manier die je pas veel later tegenkomt bij de 19-de eeuwers zoals de im-pressionisten. Behalve van schilderijen van Frans Hals en tijdgenoten kon in het museum ook genoten worden eigentijdse kunst en keramiek in combinatie met de meest prachtige boeketten. Na de gezelli-ge lunch met soep en kroketten in restaurant Het Pakhuis volgde het tweede deel van de excursie. Dat was een rondwandeling door de oude binnenstad onder leiding van gidsen van het Gilde Haarlem. Van wie één zelfs een rechtstreekse afstammeling bleek van Laurens Janszoon Coster. Bij het beeld van deze Nederlandse uitvinder van de boekdrukkunst verzamelde het gezelschap zich om vandaar richting Amsterdanse Poort te wandelen. Daar vertrok om vijf uur de bus voor de terugreis. Die verliep als vanouds weer in opperbeste sfeer dankzij het 'aangeklede borreluurtje'. Het kon dan ook niet an-ders dan dat iedereen weer vol lof was over de uitstekende organisatie. De dames uit het bestuur kregen daarvoor een zittende ovatie.  

 

■ BEELDENDE KUNSTLEZING

woensdag 28 maart 2018

RIK WOUTERS

lezing door Lydia Edelkoort-van der Vlerk

19.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen

In 2016 Was er in Museum Flehite in Amersfoort een grote expositie ter gelegenheid van de honderd-ste  sterfdag van Rik Wouters. Zo bezien leek een lezing over de veel te jong gestorven Wouters een beetje als mosterd na de maaltijd te komen. Waarschijnlijk hebben niet veel Kunstkringleden deze tentoonstelling gezien. Daarom werd er alsnog aandacht besteed aan de Belgische beeldhouwer en fauvistisch kunstschilder. Als spreekster was Lydia Edelkoort-van der Vlerk uitgenodigd. Zij is histori-cus, hoofd educatie, publiek & presentatie van Museum Flehite. Zij verontschuldigde zich ten over-staan van zo'n kleine vijftig toehoorders voor het feit dat zij historicus is en geen kunsthistoricus. Ge-lukkig bleek dit helemaal geen handicap te zijn. Met haar spontane no-nonsense presentatie was ze heel goed in staat om een mooi portret te schetsen van Wouters, die toen hij op 33-jarige leeftijd aan een agressieve tumor overleed net internationale erkenning begon te krijgen. Van de vele werken die hij tijdens zijn leven dat zich op drie plaatsen afspeelde (Brussel, Bosvoorde en Amsterdam) maakte,  liet Lydia Edelkoort vele voorbeelden zien in een PowerPoint-presentatie waarin ook citaten uit de tentoonstellingscatalogus voorbij kwamen.   


■ ZONDAGMIDDAGCONCERT

zondag 18 maart 2018

FRANS VAN SCHOONHOVEN, viool en CHIAHU LEE, piano

15.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen

Entree € 12,50 / tot 18 jaar gratis toegang

Opnieuw was er een bijzonder concert in theater De Kappen. En ondanks het feit dat er van alles mis ging met de pubiciteit voorafgaand aan het concert was het met 71 mensen goed bezocht.. Op het programma werken van Oldrini, Medtner, Mozart, en Schoenfield. Het programma opende met de Nederlandse première van ‘Notes are not Seven’ een compositie van de hedendaagse Italiaanse componist Norberto Oldrini, die speciaal voor deze uitvoering overkwam uit Italië. Voorafgaand aan het concert werd hij kort geïnterviewd  door Peter Has om zijn werk nader toe te lichten. Het slechts drie minuten korte maar heel sfeervole ‘Notes are not Seven’ ging direct over in het eerste deel van de derde vioolsonate Op.57 van Nikolai Medtner. Diens muziek is op en top Russisch. Melancholiek, vol van klank. De zogenaamde 'Sonata Epica' kreeg een welhaast ideale vertolking door de in Enschede geboren en getogen Frans van Schoonhoven en de Luxemburgse pianiste Chiahu Lee.. Medtner zou net als Oldrini heel enthousiast zijn geweest over de uitvoering van zijn geesteskind. Buiten was het een weliswaar zonnige nawinterdag maar ijzig koud door een harde gure wind. Binnen werd het pu-bliek dankzij fijnzinnig muzikale samenspel van Frans en Chiahu zowel letterlijk als figuurlijk ver-warmd.Na de pauze volgden nog twee stukken. Eerst van Wolfgang Amadeus Mozart de sonate voor piano en viool in e klein, KV304 uit 1778 en als uitsmijter ‘Who let the cat out last night’, van de he-dendaagse Amerikaanse componist Paul Schoenfield. Een korte, heerlijke, vrolijke en een beetje ‘rag-gy’ compositie die alle bezoekers vrolijk naar huis liet gaan.



■ LITERAIRE LEZING 

woensdag 14 maart 2018   

FRANK WESTERMAN   

lezing door/met Frank Westerman 

20.00 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen   

(in samenwerking met de bibliotheek en Boek en Buro) 

Het was 1 december 1965 half vier ’s middags bij ’t Haantje, een buurtschap vlakbij Sleen. Preciezer: de boorlocatie Sleen 2 van de Nederlandse Aardolie Maatschappij. Daar was de sfeer gespannen want het ging niet goed met de boring. Zo’n twintig man waren zenuwachtig in de weer. Ze hadden de dagen er voor weinig geslapen, want er waren problemen met het boren. Nu dreigde de boel volledig uit de hand te lopen. Onder de boorlocatie bleek een gasbel te liggen die dicht tegen oppervlak lag en onder grote druk stond. De grond rond de boortoren begon plotseling te borrelen en er klonk gerommel. Her en der ontstonden kleine moddervulkanen. Op het moment van de gaseruptie klonk er een luide knal die in de wijde omgeving van 't Haantje was te horen. Modder spoot de lucht in en er ontstond een krater met een breedte van dertig meter. Enkele aanwezigen moesten rennen voor hun leven toen de grond de boortoren en enkele caravans helemaal opslokte. De gaseruptie maakte ’t Haantje enkele dagen tot wereldnieuws. Zulk natuurgeweld is zeldzaam. Gelukkig waren er geen persoonlijke ongelukken gebeurd, maar een boortoren die door de aarde wordt verzwolgen, daarvoor kwamen verslaggevers van heinde en verre naar Sleen.    

Er hadden zich van te voren slechts een kleine twintig mensen aangemeld voor de lezing van Frank Westerman in de foyer van Theater De Kappen. Gevreesd werd dus voor een schamele ambiance. Maar gelukkig stroomden nog vele belangstellenden tot vlak voor aanvang toe. Uiteindelijk waren er bijna zestig toehoorders getuige van hoe Westerman vertelde over verhalen uit zijn in januari 2017 verschenen ‘In het land van de Ja-knikkers’. Deze bundel is een collectie van oer-Hollandse reportages en persoonlijke vertellingen van een bevlogen schrijver (en charmante spreker!). Als zoon van een NAM-employé beschrijft hij daarin o.a. de olie- en gasrampen van Drenthe en Groningen van binnenuit. Zoals bijvoorbeeld bovenstaande geschiedenis, waarover hij prachtig beeldend vertelde. Westerman excelleert in een uniek literair genre, dat niet met de gebruikelijke term non-fictie omschreven kan worden. Hij noemt het zelf het liefste ‘Literatuur van feiten’. Het zijn als het ware geschreven documentaires.  Het werk van Frank Westerman behoort tot het meest vertaalde van de Nederlandse literatuur. En dat zal zijn Haaksbergse publiek na deze mooie lezing niet verwonderen.   


■ BEELDENDE KUNSTLEZING

woensdag 21 februari 2018

ODILON REDON

lezing door Benno Hillebrand

19.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen 

Van 2 juni t/m 9 september 2018 werpt het Kröller-Müller Museum een nieuw licht op de Franse kunstenaar Odilon Redon (Bordeaux 1840-Parijs 1916) met de tentoonstelling ‘Odilon Redon. La littérature et la musique’. Met een groot aantal schilderijen, pastels, tekeningen en litho’s laat de tentoonstelling de belangrijke rol zien die literatuur en muziek speelden in Redons leven en werk. Dit was de reden dat Benno Hillebrand nu een lezing gaf over deze eigenlijk relatief onbekende kunstenaar en niet over Symbolisme zoals vooraf was aangekondigd. De kleine vijftig toegestroomde kunstliefhebbers werden getrakteerd op een heel mooie lezing die qua vorm welhaast een gesproken essay genoemd mocht worden. De kunsthistoricus en beeldend kunstenaar Benno Hillebrand verzorgt al vele jaren lezingen, rondleidingen, cursussen en audiovisuele presentaties in opdracht van culturele organisatiebureaus, veilinghuizen, musea en particulieren. Hij stond al eerder geprogrammeerd voor de Kunstkring met een lezing over het Luminisme, maar deze kwam door familieomstandigheden destijds te vervallen. Benno Hillebrand maakte indruk met zijn mooie, af en toe archaïsche, taalgebruik en bijzondere stemgeluid. Hij bleek een schijnbaar moeiteloos sprekende causeur. Voor veel aanwezigen was Odillon Redon tot het begin van deze avond een grote onbekende. Maar dankzij Hillebrand werd veel duidelijk over leven en werk van deze bijzondere kunstenaar, die sterk werd beïnvloed door de revolutionaire nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen en inzichten van zijn tijd.  


■ ZONDAGMIDDAGCONCERT

zondag 18 februari 2018

LIDEWIJ VAN DER VOORT, viool en FRED JACOBS, theorbe

15.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen 

Jammer dat de weergoden de muzen zo vaak tegenwerken. Want als het niet zo’n prachtige zondagmiddag was geweest dan waren er vast en zeker meer muziekliefhebbers naar de foyer van de Kapen gekomen dan de 37 mensen die er nu waren. Gelukkig waren de musici daar bepaald niet door uit het veld geslagen. In 2011 kozen violiste Lidewij van der Voort en luitist Fred Jacobs voor een bijzondere aanpak van het 17de-eeuwse repertoire waarbij het continuo door enkel een theorbe werd ingevuld. Het bleek een logische keuze. We horen vaak de combinatie zang en de theorbe of luit, maar de violist werd in de 17de eeuw geacht te spelen in imitatie van een zanger. De melodiestem kreeg zelfs de benaming ‘canto’. Door de combinatie van de viool met een theorbe ontstaat een nieuwe klanksfeer en wordt de bovenstem uitgenodigd om een subtieler kleurenpalet te gebruiken, wat zorgt voor een intieme muzikale ervaring. Op het programma stonden deze middag werken uit het einde van de 16e en vooral de 17e eeuw; de gouden eeuw van de viool. Lidewij en Fred horen tot de internationale top in de wereld van de zogenaamde oude muziek. Dankzij hun harmonieuze samenspel ontstond er een weldadige intieme sfeer. Het aandachtig luisterend publiek kon wegdromen op de soms meeslepende melodieën. Oude muziek??  Misschien lang geleden gecomponeerd maar zo gespeeld nog steeds helemaal van deze tijd!


■ MUZIEKLEZING

dinsdag 6 februari 2018

CHACONNE EN HAAR ZUSTERS (Baspatronen in de muziekgeschiedenis)  muzieklezing door Ben Coelman

19.30 uur in de Richtershof, Jhr. von Heijdenstraat 6, Haaksbergen  

De bekendste chaconne in de muziekgeschiedenis is geschreven door Johann Sebastian Bach. Het laatste deel uit de partita nr.2 voor vioolsolo is een intrigerende compositie. En wie kan daar nou beter een verhaal over vertellen dan de onvolprezen muziekkenner Ben Coelman. Hij wist zo'n kleine zestig man (M/V) naar de Richtershof te lokken. Maar wie dacht dat het vooral om de Leipziger Thomascan-tor zou gaan, kwam bedrogen uit. Want behalve aan Bach besteedde Coelman aandacht aan: Ray Charles, Mateo Rosas de Oquendo, Lucas Ruiz de Ribayaz, Frederic Chopin, Amy Winehouse, Anto-nio de Solis, Maurice Ravel, Juan Aranes, Manuel Torre en El Hijo de Salvador, Johannes Ockeghem, John Dowland, Claudio Monteverdi, Franco Cavalli, Henry Purcell, Jeff Buckley, Pjotr Iljitsj Tsjaikovski, Willie Brown, Frank Sinatra, Led Zeppelin, George Harrison, Paul McCartney, Jean Baptiste Lully en natuurlijk uiteindelijk ook Johan Sebastian Bach. Al deze componisten of uitvoerende musici maakten in de loop van de muziekgeschiedenis voor sommige onderdelen van hun muziek gebruik van dezelf-de baspatronen, waarin altijd het dalende tetrachord is te horen. Ben Coelman had een werkelijk prachtige powerpointpresentatie bij zich met bewegend en stilstaand beeld en veel mooie muziekfragmenten. Verrassend was zijn eerste muziekvoorbeeld: Ray Charles met zijn wereldhit 'Hit The Road Jack'. Maar ook Jeff Buckley's ontroerende interpretatie van 'Dido's Lament' van Henry Purcell en George Harrisons 'While My Guitar Gently Weeps'. Heel bijzonder was het videofragment uit de opera 'Armide' van Jean Baptiste Lully. Al met al te veel om hier weer op te noemen. De avond werd besloten met een toelichting van de Amerikaanse violist Joshua Bell op het muziekstuk waar iedereen voor gekomen was: De Chaconne Partita nr.2, BWV1004. Alles samenvattend: TOP-avond!  



■ ZONDAGMIDDAGCONCERT  

zondag 21 januari 2018  

RUYSDAEL STRIJKKWARTET  

15.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen  

Joseph Haydn, Ludwig van Beethoven en Louis Andriessen. Drie vernieuwers van de strijkkwartetliterartuur in respectievelijk de achttiende de negentiende en de twintigste eeuw. De vernieuwing was de rode draad in het programma dat het Ruysdael Kwartet ten gehore bracht voor zo’n kleine zestig toehoorders in de foyer van Theater De Kappen. Als eerste stuk stond Haydn’s strijkkwartet op.20 nr.3 op de lessenaars.  De al meer dan twintig jaar samenspelende musici van het Ruysdael Kwartet blonken uit in een intieme, transparante aanpak van de gepeelde composities. Voor de uitvoering van Louis Andriessens “Facing Death” wisselden de violisten Joris van Rijn en Emi Ohi Resnick van stoel. Dit op soli van tenorsaxofonist Charlie “Bird”Parker gebaseerde kwartet kende een ritmische swingende uiterst virtuoze vertolking. Na de pauze klonk één van Ludwig van Beethovens zogenaamde late strijkkwartetten, nl. nr.14 in cis op.131. Dit zevendelige meesterwerk met het ontroerend mooie lange middendeel, het Andante ma non troppo et molto cantabile, werd meesterlijk gespeeld. Geen enkele muzikale wens bleef onvervuld en de verwachtingen werden ruimschoots overtroffen. Joris van Rijn (viool), Emi Ohi Resnick (2de viool), Gijs Kramers (altviool) en Jeroen de Herder (cello) bezorgden deze zondag hun publiek een absolute TOP-middag. Het was een kamermuzikaal feest van de eerste orde!    


■ LITERAIRE LEZING 

woensdag 17 januari 2018 

ALEXANDER MÜNNINGHOFF 

lezing door/met Alexander Münninghoff 

20.00 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen 

(in samenwerking met de bibliotheek en Boek en Buro)

In 2014 verscheen van Alexander Münninghoff bij de Amsterdamsche uitgeverij Prometheus: De stamhouder. Een familiekroniek. Bijna vier jaar later kwam hij naar Haaksbergen om een lezing te geven over dit boek waarvoor hij in 2015 de Libris Geschiedenis Prijs ontving. Ruim 120 mensen waren daarvoor naar de foyer van theater de Kappen gekomen. Daar maakten ze in levende lijve kennis met de schrijver van een ongelooflijke geschiedenis. De grootmoeder van Münninghoff (13 april 1944, Posen) was een Russische gravin die geen hofdame bij de tsaar wenste te worden en in 1916 als verpleegster naar de Russische stad Astrachan ging om gewonde soldaten te verzorgen. Zijn grootvader, geboren in het Gooi, werd op sluwe wijze een van de rijkste mannen van Letland, maar vluchtte vlak voor de Tweede Wereldoorlog met vrouw en kinderen naar Nederland, met achterlating van al zijn huizen en fabrieken. Zijn vader van Münninghoff sloot zich, als jongen van twintig, aan bij de Waffen-SS om tegen de Sovjet-Unie te vechten (en de Letse bezittingen terug te krijgen), terwijl de Oude Heer – zoals Münninghoff zijn grootvader in zijn boek noemt – spioneerde voor de geallieerden. Het was voor de oorlog al niet goed tussen die twee, daarna werd het een tragedie. Rechtszaken, celstraffen, drankzucht en totale verloedering. Tot zijn zesde woonde hij, een verwend prinsje, bij zijn grootouders in hun villa in Voorburg. Op zijn zevende ontvoerde zijn moeder hem naar Duitsland – doffe armoede. Twee maanden later lokte een zogenaamde tante hem met een chocoladereep naar haar Volkswagen, bedwelmde hem met chloroform en ontvoerde hem naar Nederland. Zijn moeder liet niets meer van zich horen. Hij zag haar pas achttien jaar later weer terug. Münninghoff vertelde zijn verhaal met ernst en humor. Zo wist hij menigmaal een lach te ontlokken en ook diep te ontroeren. Vooral het verhaal hoe het uiteindelijk toch nog helemaal goed kwam tussen hem en zijn moeder raakte bij velen de gevoelige snaar. Deze buitengewoon emotionele familiegeschiedenis wordt verfilmd. In 2018 beginnen de opnames van de tv-serie De Stamhouder geregisseerd door Tallulah Schwab. Na de pauze, waarin menig exemplaar van het besproken boek door de schrijver werd gesigneerd, was er gelegenheid tot het stellen vragen. Die gingen vooral over zijn visie op Rusland en Poetin. Dat was niet zo vreemd omdat Alexander Münninghoff, in de tijd dat de Sovjet-Unie eind jaren tachtig uit elkaar begon te vallen, correspondent in Moskou was. In 1991 publiceerde hij een boek over zijn ervaringen: Tropenjaren in Moskou. Sindsdien is hij nog vaak teruggeweest in Rusland, onder andere om in Sint-Petersburg het Nederlands Wetenschappelijk en Cultureel Instituut op te richten. Tegenwoordig is hij reisleider bij de reisorganisatie Voyage & Culture. Hij is ook zeven keer waarnemer bij verkiezingen in Rusland geweest, namens de OVSE.     


■ BEELDENDE KUNSTLEZING 

donderdag 4 januari 2018 

KUNSTREPRODUCTIE 

lezing door Robert Verhoogt  

19.30 uur in de Richtershof, Jhr. von Heijdenstraat 6, Haaksbergen  

Een lezing over reproducties? Is dat nou wel een onderwerp voor een serieuze club als de Kunstkring Haaksbergen? Velen zullen dit voorafgaand aan deze lezing gedacht hebben. Want de opkomst was niet slecht maar ook niet overweldigend. Er waren avonden dat het beter bezet was. 48 Vrouw (M/V) in de zaal van de Richtershof. En die hebben genoten! Er bleek namelijk ontzettend veel over dit onderwerp te zeggen. En dankzij Robert Verhoogt (1971) werd pas duidelijk hoe ongelooflijk belangrijk de reproductie van kunstwerken is geweest voor het kweken van belangstelling voor (beeldende) kunst. Eigenlijk hebben we met elkaar onze kennis over kunst en kunstenaars vooral te danken aan de in de loop van de tijd steeds geavanceerdere reproductietechnieken. Tot op de dag van vandaag staat die ontwikkeling niet stil. Denk daarbij bijvoorbeeld aan Google-Art Project. Wie komt er nu regelmatig over de vloer bij het Metropolitan of Tate Britain. Dankzij Google kun je nu elk moment dat je zelf wilt bijna alle grote collecties van de wereld thuis op je computerscherm bekijken. Allemaal dankzij kunstreproductie. Robert Verhoogt onderzocht voor zijn promotie de kunstreproductie in de negentiende-eeuwse kunstwereld. De ontwikkeling van nieuwe reproductietechnieken en fotografie zorgde samen met de opkomst van het auteursrecht en de schaalvergroting in de kunstmarkt voor een enorme verspreiding van reproducties van kunstwerken. Kunstreproductie vormde daarmee een belangrijke schakel tussen kunstenaars, de markt en het grote publiek. De kunstenaars maakten de reproducties niet zelf, maar lieten dit over aan gespecialiseerde prentenmakers en fotografen. Toch waren ze nauw betrokken bij de reproductie van hun werk. Dit blijkt uit zijn onderzoek naar drie negentiende-eeuwse kunstenaars: Ary Scheffer, Jozef Israëls en Lourens Alma-Tadema. Na voltooiing van een schilderij wijdden deze kunstenaars zich aan de exploitatie ervan door middel van exposities, publicaties in tijdschriften en boeken, en het laten maken van reproducties. Ze waren zich goed bewust van hun auteursrechten, controleerden de grafische kwaliteit van reproducties, signeerden ze als hun eigen werk en wisten er veel aan te verdienen. In zijn lezing besteedde Verhoogt vanzelfsprekend veel aandacht aan de drie genoemde kunstenaars. Maar hij wees ook nadrukkelijk op de recente ontwikkelingen zoals het genoemde Google-Art project. Het was voor de aanwezigen een onverwacht leuke, interessante en leerzame avond. Hoewel nog een half seizoen te gaan, kon nu reeds gezegd worden dat  dit één van de topavonden van 2017-2018 was!    


■ ZATERDAGAVONDCONCERT 

zaterdag 16 december 2017 

JAZZ AT THE KAPPEN

met Humphrey Campbell, Jan Wessels, Karel Boehlee en RUUD OUWEHAND 

20.00 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen  

Het is altijd moeilijk om een teloor gegane traditie nieuw leven in te blazen.  In het verleden heeft de muziekcommissie van de Kunstkring veel succes gehad met de roemruchte concertserie “Jazz At The Bouwmeester”. Na de verhuizing van het theater naar de nieuwe locatie veranderde de naam in “Jazz At The Kappen”. Maar na een paar concerten was de Schwung, of zo u wilt de Swing, er uit.  De reeks stierf een roemloos einde. Jazz in Haaksbergen leek verleden tijd. Maar… in december 2017 werd de draad toch weer opgepakt. Er werd contact gezocht met de oude vertrouwde steunpilaren Ruud Ouwehand en Jan Wessels. Zij zagen een herstart wel zitten. En zo stonden beide heren op zaterdag de zestiende weer in de grote zaal van theater De Kappen. Ze werden vergezeld van pianist Karel Boehlee en zanger Humphrey Campbell. Misschien was het de aanduiding “zaterdagavonconcert” of gewoon nog onwennigheid maar de belangstelling voor dit swingende optreden had wel iets groter mogen zijn. Met slechts zo’n zestig man in de zaal was de publieke belangstelling toch een beetje teleurstellend. Sommige liefhebbers misten ook de gemoedelijkheid van een zogenaamde café-opstelling. Dit heeft de organisatie zich in de oren geknoopt. De volgende keer zal er meer aandacht zijn voor de juiste “jazz-sfeer”. Maar uiteindelijk draait het natuurlijk om de muziek. En die was deze avond weer van hoog niveau. De aanwezigen hebben genoten van de swingende rasentertainer Campbell en zijn virtuoze begeleiders, die elk ook weer hun mannetje stonden als solist. Het was een mooi begin van een weer opgepakte traditie.   


■ BEELDENDE KUNSTLEZING
donderdag 30 november 2017
GERHARD RICHTER
lezing door Frederike Upmeijer

19.30 uur in De Richtershof, Jhr. von Heijdenstraat 6, Haaksbergen
Gerhard Richter (geboren in Dresden in 1932, opgegroeid in de DDR en in 1961 uitgewe­ken naar West-Duitsland) is de afgelopen vier, vijf decennia uitgegroeid tot een soort schil­derende halfgod. De lijst met belangrijke onderscheidingen, veilingrecords, Documenta-presentaties, retrospectieven en tentoonstellingen (alleen in 2017 al tien solo’s en groeps­tentoonstellingen) is onafzienbaar lang. Redenen genoeg om ook in Haaksbergen nader kennis te maken met deze wereldberoemde kunstenaar. Daarom was Frederieke Upmeijer gevraagd hem nader te komen introduceren. Dat zou eigenlijk in het vorige KKH-seizoen al gebeuren, maar die lezing kon toen door onverwachte familieomstandigheden niet door gaan. Richter is echter zo'n grootheid dat ook een lezing op de 30ste november nog steeds niet aan actualiteit had ingeboet. In een (veel geciteerd) vraaggesprek in 1972 zegt Richter: „Het enige duidelijke wat ik over de werkelijkheid kan zeggen, is hoe ik mij ertoe verhoud. En die verhouding heeft altijd te maken met onscherpte, onzekerheid, vluchtigheid, gedeeltelijkheid. Ik wantrouw de reali­teit niet, want daar weet ik zo goed als niets van, maar wel het beeld van de realiteit dat onze zintuigen ons aanreiken en dat onvolkomen, beperkt is.” Deze als credo op te vatten uitspraak leidde tot series: gordijnen op tal van manieren geschilderd, de stoel in serie ge­schilderd, boslandschappen, gezinskitsch, toeristenvermaak, politiek geweld, kleurcodes, kleurstrepen, abstracte rasters die ook venster zijn. Elke variatie op een motief schept bij Richter een nieuw motief. Kortom over deze Boeiende kunstenaar was veel te vertellen. En het was weer een genot om naar Frederieke te kunnen luisteren. Zij besprak chronologische Richters carrière als beeldend kunstenaar en eindigde haar verhaal met speciale aandacht voor zijn laat-abstracte schilderijen. Die maakt hij door verf op een doek of een paneel aan te brengen en daarna die verf vervolgens met een spatel of een rakel uit te smeren, zodat er een complex stelsel van lagen en kleuren ontstaat. En dankzij het onvolprezen YouTube konden we hem met deze bijzondere techniek in de weer zien. Het was een mooie avond die Frederieke had voorgeschoteld. Zij kreeg daarvoor een welverdiend applaus van de ruim zestig aanwezigen.


■ MUZIEKTHEATERLEZING donderdag 23 november 2017
GESCHIEDENIS VAN DE MUSICAL
lezing door Sylvia Alting van Geusau, theater- en kunsthistoricus 19.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen
Er waren ondanks het herfstige weer toch nog ruim veertig mensen naar de foyer van Theater De Kappen gekomen om Sylvia Alting van Geusau te horen vertellen over de geschiedenis van de Musical. Zij had een leuke PowerPointpresentatie gemaakt met veel au­dio- en videofragmenten. Sylvia begon haar lezing met een kleine quiz. Het publiek moest raden uit welke musicals de songs die ze liet horen afkomstig waren. Dit leverde vele AAHH's en OOHH's van verrassing en herkenning op en zorgde voor een hele ontspannen sfeer. Een musical is een theatervorm die muziek, liedjes, gesproken dialogen en dans combineert. Het emotionele deel van het stuk – humor, pathos, liefde, woede – en ook het verhaal op zich worden gebracht door woorden, muziek, bewegin­gen en technische aspecten als entertainment in één geïntegreerd geheel. Sinds het begin van de 20ste eeuw worden musical-theaterstukken kortweg 'musicals' genoemd. De eerste musicals werden aan het einde van de 19de eeuw in New York geproduceerd. Het genre kwam voort uit de vaudeville- en revuetraditie, met als belangrijkste verschil dat musicals een doorlopend verhaal kenden. Daarmee was de musical eveneens verwant aan opera en operette. Dankzij de vlotte en geestige presentatie van Sylvia weten we nu dat de scheidingslijn tussen musical en verwante genres niet eenduidig is. Er zijn dan ook verschillende producties die als 'de eerste musical in de geschiedenis' worden beschouwd. The Black Crook uit 1866 wordt vaak genoemd, maar velen beschouwen pas het veel grootschaliger Show Boat (1927) als zodanig. Na de pauze ging de goedlachse spreekster nader in op de geschiedenis van de musicals in Nederland. En daarbij horen bekende namen als Annie M.G. Schmidt, Harrie Bannink, Conny Stuart, Willem Nijholt, Joop van den Ende, Albert Verlinde en vele vele anderen die al dan niet ter sprake kwamen. Het was een geslaagde avond over een interessant stuk theatergeschiedenis.


■ ZONDAGMIDDAGCONCERT
zondag 19 november 2017
COR BAKKER, piano en FAY CLAASSEN, zang
15.30 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen
Een dikke honderdentachtig man in de zaal. Het was het misschien wel drukst bezochte zondagmiddagconcert uit de geschiedenis van de Kunstkring. Fay Claassen en Cor Bakker met “Cor-I-Fay”. Een programma van Bach tot de Beatles en van Annie M.G. Schmidt tot Toon Hermans. Jazzy ballads, Braziliaans Nederlands- en Engelstalig, gelardeerd met komische anekdotes, Het werd een topconcert deze zondagmiddag in de grote zaal van Theater De Kappen. Fay Claassen zong de sterren van de hemel. En dat allemaal schijnbaar moeiteloos, intiem, intens en met een perfecte timing. En Cor blonk uit op de Yamaha C5 en op zijn keyboard met bijzondere samples. Heel bijzonder was zijn vertolking van “Old Friend” een Mendelsohniaans Lied Ohne Worte van de wereldberoemde Belg Jean “Toots” Thielemans. Cor is niet alleen een formidabele solist maar ook een begenadigd begeleider. Fay heeft daarover gezegd: “ …. met Cor speel je als met een heel orkest.” En dat ze daarmee de spijker op zijn kop sloeg werd ook in Haaksbergen gedemonstreerd. Het was een prachtig concert waaraan de vele aanwezigen met zeer veel plezier zullen terug denken.


■ EXCURSIE zaterdag 11 november 2017
Excursie naar Wuppertal en Essen
Met 60 personen was de bus weer tot de laatste plaats bezet. Wuppertal ligt niet naast de deur, maar de lange reis was weer aangenaam en comfortabel mede dankzij de goede verzorging door Paula, Nell en Azarja. Zij voorzagen op de heenweg iedereen van een bakkie troost en Bussinkkoekjes. Azarja gaf in de bus ook nog een boeiende lezing over de radicale vernieuwer en einzelganger Edouard Manet. De weergoden waren ons op deze dag niet echt welgevallig. Zij zorgden ervoor dat Wuppertal, de stad van de Schwebebahn, zich nogal troosteloos presenteerde. Gelukkig waren er binnen in het von der Heydtmuseum vele zonnige taferelen te bewonderen op de grote Manet-tentoonstelling. Daar kon men genieten, niet alleen van zijn werken maar ook van die van zijn leermeester Thomas Couture en andere tijdgenoten zoals, Degas, Monet, Sisley, Corot, Courbet en vele vele anderen (waaronder ook beroemde namen uit de beginjaren van de fotografie). De gebruikelijke lunch was deze dag vervangen door een ‘richtiges Mittagsessen'. Dit viel bij de Kunstkringers goed in de smaak. De excursie werd vervolgd in Essen, waar een rondleiding werd gegeven door het vermaarde Aalto-theater. Dit pas in de jaren tachtig van de vorige eeuw gereed gekomen gebouw maakte mede door de goede rondleidsters grote indruk. De hapjes en de drankjes op de terugreis waren, net als in andere jaren, weer een groot succes. Ze gingen er net zo in als de koek op de heenreis. Wim van Hagen bedankte in zijn afscheidswoordje namens alle deelnemers Azarja, de organisator van deze dag. Voor haar was er een welverdiend applaus.    


■ BEELDENDE KUNSTLEZING

donderdag 26 oktober 2017
DE STIJL
lezing door Sophie Tutelaers
19.30 uur in de Richtershof, Jhr. von Heijdenstraat 6, Haaksbergen

De vorige keer dat Sophie Tutelaers voor de Kunstkring sprak waren er maar liefst 150 mensen naar de protestantse kerk gekomen. Dat was in januari 2016. Zij behandelde toen leven en werk van Jeroen Bosch. Dit astronomische bezoekersrecord werd dit keer in de Richtershof zelfs niet benaderd. Nu waren er een kleine 70 mensen om haar te horen vertellen over de geschiedenis van De stijl. Toch is ook dit een respectabel aantal toehoorders. Temeer omdat elders in Haaksbergen Paulien Cornellise acte de présence gaf. En die viste daarmee qua bezoekerspopulatie in dezelfde vijver. Kortom het was een goed gevulde zaal in de voor kunstkringers zo vertrouwde Richtershof. De lezing van Sophie was weer een feest. Zij behandelde eerst de tijd die vooraf ging aan De Stijl. Zo werd duidelijk dat deze belangrijke stroming in de kunstwereld niet als bij toverslag ontstond, maar stevig was ingebed in en leunde op de traditie. Uitvoerig werd stilgestaan bij de grote namen. Van Doesburg, Mondriaan, van der Leck, Rietveld en Huszar. De betekenis van hun oeuvre kent door de geestdriftige uitleg van Sophie geen geheimen meer voor een ieder die er deze avond bij was. 


■ LITERAIRE LEZING

MARJAN BERK
lezing door/met Marjan Berk
20.00 uur in Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen
(in samenwerking met de bibliotheek en Boek en Buro)  
woensdag 11 oktober 2017

Voor de lezing van Marjan Berk waren maar liefst 120 mensen naar de foyer van theater De Kappen getogen. Daar sprak zij over haar in juni 2017 verschenen boek ‘Flip’. Helaas was de geluidsinstallatie niet optimaal afgeregeld waardoor veel van de vaak hilarische dialogen soms moeilijk te verstaan waren. Maar dat kon de pret voor de spreekster niet drukken. Zij ging onverdroten voort aangemoedigd door een volop genietend publiek. Dat wil zeggen, bijna volledig, want er waren een paar luisteraars aan wie het openhartige en onbesmuikte taalgebruik Van de spreekster niet besteed bleek. Voor de pauze las ze ook nog uit haar boek ‘Nooit Oud .toen iedereen daarna aan de koffie, fris of wijn ging zorgden enkele techneuten voor het herstel van het juiste geluidsvolume. Marjan Berk sloot de avond af met het beantwoorden van de vele vragen die er bij het publiek leefden. Zij deed dit met heel veel humor en de nodige zelfspot. Zij vertelde over haar Amsterdamse pied da terre in het Okkohofje waar veel van haar werk het levenslicht zag en ziet. En over het onvolprezen Kalenberg waar ze woont. Zo werd het een avond die aangenaam voortkabbelend tot een einde kwam.


■ ZONDAGMIDDAGCONCERT

zondag 8 oktober 2017
ALEXANDRA KAPTEIN, piano 15.30 uur
Kulturhus Haaksbergen, Sterrebosstraat 2, Haaksbergen 

Met een uitstekend bezocht zondagmiddagconcert (ca. 110 pers.) in de foyer van theater De Kappen kende de Kunstkring een heel mooie start van het muziekseizoen. Het eerste concert werd gegeven door de pas 18-jarige Alexandra Kaptein. Zij was de winnaar van de International Piano Competition for Young Musicians 2016. Met composities van Bach, Beethoven, Schumann en Prokofiev nam ze het publiek mee langs de barok, klassiek, romantiek en het modernisme. De geboren Enschedese studeert klassieke piano aan het ArtEz Conservatorium in Zwolle. Haar faam als aanstormend talent' maakte ze deze middag voor een enthousiast en aandachtig luistrend publiek meer dan waar. Na afloop vertrouwde ze de journaliste van TC Tubantia toe: "Het kan altijd beter", zei Alexandra, die in het voorgaande weekend halve finaliste was in het pianoconcours in Verona. "Niet gewonnen. Maar concoursen zijn heel leerzaam en goed voor je ontwikkeling.. Sinds de winst in Enschede in 2016 is ze gegroeid. Dat ze daar ook de publieksprijs kreeg heeft haar een flinke oppepper gegeven. "Die waardering heeft bevestigd dat dit echt mijn ding is. Je krijgt naam en wordt gevraagd voor concerten. Want ja, zo af en toe moet je wat verdienen", zei ze met een lach.


■ ALGEMENE LEDENVERGADERING

zaterdag 23 september 2017
14.00 uur in Hotel Restaurant Kloppendiek in Zwillbrock (D)

Kwamen er voor de kerstnachtmis in 1651 zeker duizend katholieken uit Nederland naar Zwillbrock, zoals Bart ten Bruggencate in zijn toelichting in INFORMATIEF schreef, op 23 september 2017 kwamen er 52 leden voor de algemene ledenvergadering uit Nederland naar (het kerkje in) Zwillbrock. In restaurant Kloppendiek begon om ongeveer 14.00 uur de vergadering, die zoals alle jaren volgens agenda verliep. De secretaris, de penningmeester en de voorzitter van de kascommissie deden achtereenvolgens verslag van het afgelopen jaar. Ook de begroting voor het nieuwe seizoen werd besproken. Volgens rooster was Bart ten Bruggencate aan de beurt om als bestuurslid af te treden, hij werd bij acclamatie herbenoemd en daarmee begint hij aan zijn 11e ambtstermijn! Aan het luide applaus bij zijn herbenoeming te oordelen, mogen we blij zijn, dat de ambtstermijnen als bestuurslid van de KKH niet tot 3 beperkt zijn. Even voor 15.00 uur toog men naar het prachtige barokkerkje, waar iedereen onder het orgelspel van Wim Fransen een plaatsje zocht. Het kerkje heeft een bijzonder fraai orgel. Om naar te kijken, maar volgens Dhr. Fransen was het ook een feest om het te bespelen. Hij speelde o.a. ‘Toccata’, eerste deel, van Theodore Dubois, van G.F.Händel een kort naamloos stukje, van Cesar Franck een deel uit zijn ‘sept pieces pour orgue’ en het koraal ‘Liebster Jesu, wir sind hier’ van J.S.Bach. De aanwezigen konden getuigen, dat er ook een schitterende klank in het orgel zit. Het orgel werd tussen 1723 en 1748 vervaardigd vertelde de heer Karl-Heinz Orriens ons. Uiteraard vertelde hij nog meer over het kerkje. Hij deed dat in het Duits en dat was niet het probleem voor de leden. Het geluid was dat wel, helaas. Met microfoon was hij voor een aantal leden niet te verstaan en zonder microfoon konden een aantal andere leden hem niet goed volgen.



Stuur e-mail



* Invoer verplicht
Website by Tomston